ป้อมเพชร

From ADAPWiki

Jump to: navigation, search
ข้อมูลโบราณสถาน
ชื่อโบราณสถาน ป้อมเพชร
ที่ตั้ง ตำบลหอรัตนไชย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา
พิกัดแผนที่ ระวาง ๕๑๓๗ IV ลำดับชุด L ๗๐๑๗ พิมพ์ครั้งที่ ๑ - RTSD จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พิกัด ๗๐๔๘๖๓
สิ่งสำคัญ ตัวป้อม
ประวัติสังเขป สมเด็จพระเจ้าอู่ทองทรงสร้างกำแพงเมืองตามแนวริมเกาะโดยรอบวิธีปักเสาระเนียด แล้วถมดินเป็นเชิงเทิน ครั้งถึงสมเด็จพระมหาจักรพรรดิ โปรดฯ ให้เปลี่ยนเป็นก่ออิฐถือปูนต่อมาปี พ.ศ. ๒๔๘๓ พระยาไชยวิชิต (นาค ณ ป้อมเพชร) รักษากรุงได้ทำการปรับกำแพงเมืองทำเป็นถนนตั้งแต่ป้อมเพชรถึงพระราชวังจันทรเกษม แต่ทำสำเร็จเป็นถนนรอบเกาะเมืองในสมัยพระยาโบราณราชธานินทร์ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๒ เป็นผู้ว่าราชการมณฑลกรุงเก่า

ป้อมเพชรอยู่บนพื้นที่ทางด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้ภายในเกาะเมือง บริเวณแม่น้ำบางกะจะซึ่งอยู่ตรงบริเวณที่แม่น้ำเจ้าพระยาไหลมาบรรจบกับแม่น้ำป่าสัก ป้อมแห่งนี้เป็นป้อมใหญ่ก่อด้วยอิฐสลับกับศิลาแลง

ในบริเวณที่เป็นป้อมเพชรนั้นปรากฏร่องรอยการอยู่อาศัยมาตั้งแต่อยุธยาตอนต้น ความสำคัญของป้องเพชรไม่เพียงดำรงฐานะเป็นป้อมปราการป้องกันข้าศึกเท่านั้น หากทว่ายังแฝงไว้ซึ่งวิถีชีวิตของชาวกรุงศรีอยุธยา เนื่องจากป้อมเพชรเป็นประตูสู่กรุงศรีอยุธยาโดยเฉพาะชาวต่างชาติ ดังปรากฏชื่อตำบลทางฝั่งตรงข้ามว่า ”ตำบลสำเภาล่ม” เป็นนัยถึงวังน้ำวนด้านหน้าป้อมเพชรนั้นเอง บริเวณดังกล่าวก็คือตลาดน้ำวนบางกะจะ 1 ใน 4 ตลาดน้ำขนาดใหญ่รอบกรุงศรีอยุธยา

ลักษณะรูปแบบศิลปกรรม สมัยอยุธยา สร้างด้วยอิฐสลับกับศิลาเป็นป้อมใหญ่รูปรียื่นออกไป

นอกกำแพงและมีช่องคูหา ก่อเป็นรูปโค้ง เข้าใจว่าเป็นที่ตั้งปืนใหญ่ประจำป้อมยังมีซากป้อมเหลืออยู่

ลักษณะการถือครองที่ดิน(หรือผู้ดูแล) กรมศิลปากร
ลักษณะการใช้งานในปัจจุบัน เป็นป้อมร้าง
สภาพปัจจุบัน ยังมิได้รับการขุดแต่งและบูรณะ ปัจจุบันมีราษรฎเข้ามาอยู่อาศัย
การขึ้นทะเบียน ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม ๕๘ ตอนที่ ๑๖ วันที่ ๑๘ มีนาคม ๒๔๘๔
การระวางแนวเขต ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เล่ม - ตอนที่ – วันที่ –
ที่มาของข้อมูล โบราณสถานในเกาะเมืองและรอบเกาะเมืองพระนครศรีอยุธยา

โครงการอุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ปีงบประมาณ ๒๕๓๐ ของกรมศิลปากร อยุธยายศล่มแล้ว ของ สุจิตต์ วงษ์เทศ อยุธยาที่น่ารู้ ของเฉลิม สุขเกษม

รูปภาพประกอบ


[<<<หน้าแรก ]
Personal tools